3D yazıcıdan PLA filament ile üretilen parçalar doğası gereği elektrik iletmez. Bu nedenle bakır kaplama (elektroliz) yapılmadan önce parçanın yüzeyinin iletken hale getirilmesi gerekir. Bu yazıda, mikron boyutlu bakır tozu kullanarak evde uygulanabilir, pratik bir iletken sprey/kaplama hazırlama yöntemini anlatıyorum.
Amaç
- PLA yüzey üzerinde kesintisiz bir iletken tabaka oluşturmak
- Bakır sülfat + sülfürik asit banyosuna girebilecek bir yüzey elde etmek
- Düşük maliyetli ve kolay uygulanabilir bir çözüm sunmak
Gerekli Malzemeler
- Mikron boyutlu bakır tozu
- Şeffaf akrilik vernik (solvent bazlı)
- Tiner veya aseton (kıvam ayarı için)
- Cam veya metal karıştırma kabı
- Karıştırma çubuğu
- Sprey tabancası, airbrush veya yumuşak fırça
- Eldiven, maske ve gözlük
Karışım Oranları
Ağırlıkça önerilen oran:
- %60–70 bakır tozu
- %25–30 akrilik vernik
- %5–10 tiner veya aseton
Örnek ölçü:
- 10 gram bakır tozu
- 4 gram akrilik vernik
- 1–2 gram tiner / aseton
Karışımın Hazırlanması
- Bakır tozunu karıştırma kabına alın
- Akrilik verniği ekleyin
- Tiner veya asetonu az az ilave edin
- Karışımı boza kıvamına gelene kadar karıştırın
- Topak kalmamasına dikkat edin
Karışım ne çok akışkan ne de macun gibi olmalıdır.
Uygulama
- En iyi sonuç için sprey tabancası veya airbrush önerilir
- Alternatif olarak yumuşak uçlu fırça kullanılabilir
Uygulama Şekli
- 2–3 ince kat halinde sürülür
- Katlar arasında 15–20 dakika beklenir
- Kalın tek kat uygulamadan kaçınılır
Kuruma Süresi
- Dokunma kuruması: 1–2 saat
- Tam kuruma: 12–24 saat
Kuruma tamamlanmadan kaplama banyosuna geçilmemelidir.
İletkenlik Kontrolü
Kuruduktan sonra multimetre ile yüzey ölçümü yapılmalıdır.
- Direnç çok yüksekse:
- 1000–1500 grit ince zımpara ile hafif yüzey temizliği yapılabilir
- Yüzey grafit kalemle hafifçe taranabilir
Amaç, parçanın her noktasında elektriksel süreklilik sağlamaktır.
Bakır Kaplama Banyosuna Geçiş
Parça artık bakır sülfat ve sülfürik asit içeren elektroliz banyosuna hazırdır.
- Düşük akımla başlanmalı
- İlk 5–10 dakika kritik olduğu için akım yavaş artırılmalıdır
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Asit bu iletken sprey karışımına eklenmez
- Bakır tozu sadece su ile karıştırılmamalıdır
- İyi havalandırılan ortamda çalışılmalıdır
Sonuç
Bu yöntemle hazırlanan bakır tozlu iletken sprey, PLA parçalar üzerinde başarılı bir ilk iletken katman oluşturarak elektrolitik bakır kaplama için sağlam bir zemin hazırlar. Hobi ve prototip çalışmalarında pratik, düşük maliyetli ve tekrarlanabilir bir çözümdür.